عبد الحي حبيبى
445
تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )
هزار درهم ميرسيد . « 1 » ماليات نشاپور در عصر يعقوبى چهار مليون درهم بود « 2 » ، در حالى كه يك قرن بعد در زمان البشارى - چنانچه گذشت - در حدود دو مليون درهم بود . نمونهء ديگر تفاوت اعداد اينست : بهر صورت ازين تفاوت اعداد و ارقام نتيجه توان گرفت ، كه ميزان درآمد دولت استقرار نداشته و به تفاوت سنين و عوامل طبيعى و سياسى همواره كمى و بيشى در ان بوده است . مخصوصا در اوائل حلول اسلام و دورهء نبردهاى دفاعى مردم اين سرزمين كه كشورهاى پهناور گاهى از قلمرو خلافت جدا و مدتى ضميمهء آن گشته است . در حدود 290 ه - 902 م كه ابو بكر احمد بن محمد همدانى مشهور به ابن فقيه كتاب البلدان خود را مىنوشت ، مجموع خراج كل خراسان را با سرزمينهاييكه در تحت تسلط عبد اللّه بن طاهر پوشنگى بود ، مبلغ ( 000 ، 847 ، 440 ) درهم نوشته ، « 3 » كه اين قول واحد را در مقابل جمهور سابق اعتبار داده نمىتوانيم ، زيرا اين مبلغ از مجموع عائدات دولت عباسى كه در سابق ذكر كرديم هم افزونتر است .
--> ( 1 ) - صورة الارض 443 ( 2 ) - البلدان 42 ( 3 ) - مختصر كتاب البلدان ابن فقيه 329 طبع ليدن 1302 ق